02-JavaFX-Application-Structure.md

JavaFX Uygulama Yapısı

🎯 Öğrenme Hedefleri

• JavaFX uygulamalarının yaşam döngüsünü açıklayabilmek
• Stage, Scene ve Node kavramlarını öğrenmek
• Scene Graph mantığını kavramak
• Farklı layout yapılarının ne olduğunu tanımak
• Basit arayüz uygulamaları geliştirebilmek

---

2.1 JavaFX Uygulama Yaşam Döngüsü

JavaFX uygulamaları Application sınıfından türetilerek oluşturulur ve üç temel adımı vardır:

1. init() → Uygulama başlatıldığında ilk çalışan metottur (opsiyonel).
2. start(Stage primaryStage) → Uygulamanın ana sahnesi burada tanımlanır.
3. stop() → Uygulama kapatıldığında çalışan metottur.

import javafx.application.Application;
import javafx.stage.Stage;

public class LifecycleExample extends Application {
    @Override
    public void init() {
        System.out.println("Uygulama başlatılıyor...");
    }

    @Override
    public void start(Stage primaryStage) {
        primaryStage.setTitle("Yaşam Döngüsü Örneği");
        primaryStage.show();
    }

    @Override
    public void stop() {
        System.out.println("Uygulama kapatılıyor...");
    }

    public static void main(String[] args) {
        launch(args);
    }
}

2.2 Stage, Scene ve Node Kavramları

• Stage: Uygulamanın ana penceresidir.
• Scene: Pencere içindeki tüm içerikleri barındırır.
• Node: Arayüzde yer alan her bir görsel bileşendir (Label, Button, TextField vb.).

import javafx.application.Application;
import javafx.scene.Scene;
import javafx.scene.control.Button;
import javafx.stage.Stage;

public class StageSceneExample extends Application {
    @Override
    public void start(Stage primaryStage) {
        Button btn = new Button("Tıkla!");
        Scene scene = new Scene(btn, 300, 200);
        primaryStage.setTitle("Stage ve Scene Örneği");
        primaryStage.setScene(scene);
        primaryStage.show();
    }

    public static void main(String[] args) {
        launch(args);
    }
}

---

2.3 Scene Graph Mantığı

JavaFX, tüm görsel bileşenleri bir ağaç yapısı (Scene Graph) şeklinde organize eder.

• Kök (root) düğüm → Genellikle bir layout bileşenidir (VBox, HBox, BorderPane vb.).
• Alt düğümler → Label, Button, TextField gibi bileşenler.

Bu yapı sayesinde:

• Her bileşen tek bir üst elemana sahiptir.
• Tüm arayüz hiyerarşik bir yapıda yönetilir.

---

2.4 Layout Kavramına Giriş

Layout bileşenleri, kullanıcı arayüzündeki elemanların düzenlenmesini sağlar.

Sık kullanılan bazı layout türleri:

• HBox → Elemanları yatayda yan yana dizer.
• VBox → Elemanları dikeyde alt alta dizer.
• GridPane → Satır ve sütun tabanlı düzenleme.
• BorderPane → Kuzey, güney, doğu, batı ve merkez bölgelerine yerleşim.

Örnek (VBox kullanımı):

import javafx.application.Application;
import javafx.scene.Scene;
import javafx.scene.control.Button;
import javafx.scene.layout.VBox;
import javafx.stage.Stage;

public class VBoxExample extends Application {
    @Override
    public void start(Stage primaryStage) {
        VBox root = new VBox();
        root.getChildren().addAll(
            new Button("Buton 1"),
            new Button("Buton 2"),
            new Button("Buton 3")
        );

        Scene scene = new Scene(root, 200, 150);
        primaryStage.setTitle("VBox Layout Örneği");
        primaryStage.setScene(scene);
        primaryStage.show();
    }

    public static void main(String[] args) {
        launch(args);
    }
}

---

2.5 Basit Arayüz Uygulaması

Aşağıdaki örnekte VBox kullanılarak birden fazla buton ve etiket aynı sahneye eklenmiştir:

import javafx.application.Application;
import javafx.scene.Scene;
import javafx.scene.control.Button;
import javafx.scene.control.Label;
import javafx.scene.layout.VBox;
import javafx.stage.Stage;

public class SimpleUI extends Application {
    @Override
    public void start(Stage primaryStage) {
        Label lbl = new Label("JavaFX Arayüzü");
        Button btn1 = new Button("Kaydet");
        Button btn2 = new Button("İptal");

        VBox root = new VBox(10); // 10 px aralık
        root.getChildren().addAll(lbl, btn1, btn2);

        Scene scene = new Scene(root, 250, 150);
        primaryStage.setTitle("Basit Arayüz Uygulaması");
        primaryStage.setScene(scene);
        primaryStage.show();
    }

    public static void main(String[] args) {
        launch(args);
    }
}

---

✅ Kazanımlar

Bu bölümü tamamladığınızda:

• JavaFX yaşam döngüsünü açıklayabilir
• Stage, Scene ve Node kavramlarını ayırt edebilir
• Scene Graph mantığını kavrayabilir
• Layout yöneticilerini tanıyabilir
• Basit bir kullanıcı arayüzü geliştirebilirsiniz